คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : เพรดนิโซน (Prednisone)
เพรดนิโซน (Prednisone) จัดเป็นสารสังเคราะห์กลุ่ม Glucocorticoid มีฤทธิ์กดภูมิคุ้มกันต้านทานโรคของร่างกาย และทำให้การอักเสบของร่างกายตามอวัยวะต่างๆ ทุเลาลง ทางคลินิกได้นำไปใช้รักษา
- อาการแพ้ของร่างกาย (Allergic conditions) เช่น โรคภูมิแพ้
- โรคออโตอิมมูน/โรคภูมิต้านตนเอง อย่างโรคลูปัส-โรคเอสแอลอี
- ภาวะแคลเซียมในเลือดสูงเนื่องจากโรคมะเร็ง
- อาการวัณโรคตามอวัยวะต่างๆ ของร่างกายที่นอกเหนือจากปอด (Extrapulmonary tuberculosis)
- โรคข้อรูมาตอยด์ (Rheumatoid arthritis)
- โรคหืด (Asthma)
- รักษาการอักเสบของลำไส้เล็ก/ลำไส้เล็กอักเสบ
- รักษาการอักเสบของตาและหู ในรูปแบบของยาหยอดตาและยาหยอดหู
- ทำเป็นยาใช้เฉพาะที่ในการรักษาริดสีดวงทวาร
- เกิดภาวะคั่งของน้ำและเกลือโซเดียมในร่างกาย ทำให้มีอาการบวม
- มีขนขึ้นดกทั้งตัวรวมทั้งใบหน้าด้วย
- กระดูกพรุน
- ต้อกระจก ต้อหิน
- สิว
- ผิวหนังบาง
- กล้ามเนื้อลีบ จึงมีภาวะกล้ามเนื้ออ่อนแรง
- ความต้านทานต่อการติดเชื้อโรคต่ำลงจึงติดเชื้อต่างๆ ได้ง่ายขึ้น
- ผู้ป่วยบางรายอาจเกิดภาวะหัวใจล้มเหลว
- ความดันโลหิตสูง
- เส้นเอ็นปริแตก
- แผลในกระเพาะอาหาร และอาจมีเลือดออกร่วมด้วย
- ตับอ่อนอักเสบ
- หากมีบาดแผลจะหายช้ากว่าปกติ
- เหงื่อออกมาก
- อาจกระตุ้นให้เกิดอาการชัก
- วิงเวียน ปวดหัว
- กดการเจริญเติบโตในผู้ป่วยเด็ก
- มีน้ำตาลในเลือดสูงจนอาจต้องรับประทานยาเบาหวานเพิ่มขึ้นเมื่อใช้ยานี้กับผู้ป่วยเบาหวาน
- มีลมพิษเกิดขึ้นตามผิวหนัง
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่มี โรคเชื้อรา โรคติดเชื้อไวรัสในระบบต่างๆ ของร่างกาย
- ห้ามใช้ยานี้กับผู้ป่วยที่เพิ่งได้รับการฉีดวัคซีนเพื่อป้องกันโรคต่างๆ
- ระวังการเกิดภาวะติดเชื้อตามมาหลังใช้ยาเพรดนิโซน
- ระวังการเกิดโรค ต้อกระจก ต้อหิน
- หลีกเลี่ยงการใช้ยานี้กับสตรีตั้งครรภ์ และสตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร
- ห้ามใช้กับผู้ป่วยที่เป็นแผลในกระเพาะอาหารและลำไส้ โรคต้อหิน เพราะจะทำให้อาการของโรคเหล่านี้กำเริบมากขึ้น
- การหยุดใช้ยานี้จะต้องปฏิบัติตามคำสั่งแพทย์ผู้รักษา
- ระวังการเกิดอาการชักของผู้ป่วย
- การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยา Bupropion อาจเป็นเหตุให้เกิดอาการชักในผู้ป่วยได้ง่าย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ ผู้ป่วยที่ติดสุรา หรือผู้ป่วยที่มีประวัติเป็นโรคลมชักอยู่แล้ว
- ห้ามใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับวัคซีนป้องกันโรคฝีดาษ (Smallpox vaccine) เพราะอาจก่อความเสี่ยงของการติดเชื้อโรคฝีดาษ/ไข้ทรพิษของผู้ป่วย อีกทั้งสามารถเพิ่มหรือลดการตอบสนองของร่างกายต่อการกระตุ้นด้วยวัคซีน
- การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยาต้านเชื้อแบคทีเรีย/ยาปฏิชีวนะบางตัว เช่น ยา Ciprofloxacin, Norfloxacin สามารถทำให้เกิดอาการเอ็นอักเสบและปริแตกได้ มักพบในผู้ป่วยที่มีอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป หรือในผู้ป่วยที่ได้รับการเปลี่ยนถ่ายอวัยวะเช่น เปลี่ยนไต หัวใจ ปอด
- การใช้ยาเพรดนิโซนร่วมกับยา Phenobarbital, Phenytoin และ Rifampin อาจเร่งให้ตับทำลายยาเพรดนิโซนเพิ่มขึ้น